Bolid w pobliżu granicy polsko-ukraińskiej

1 października 2025 r. o godz. 20:00:48, nasze systemy do monitoringu nieba wykryły bolid w pobliżu granicy Polski i Ukrainy. Zjawisko zostało też zaobserwowane przez licznych świadków oraz zarejestrowane przy użyciu przydomowych kamer monitoringu i rejestratorów samochodowych. Jak zwykle, dzięki danym z sieci bolidowej Skytinel, możemy podzielić się detalami tego zjawiska.

Pomimo niesprzyjającej pogody na południu i wschodzie kraju kilka stacji obserwacyjnych naszej sieci zarejestrowało bolid nad granicą Polski i Ukrainy. Najbardziej precyzyjne dane uzyskaliśmy ze stacji SN03, umieszczonej na Politechnice Rzeszowskiej im. Ignacego Łukasiewicza, która znajdowała się w odległości ok. 170 km od zjawiska. Stacja ta jest wyposażona w kamerę all-sky, obejmującą niemal cały nieboskłon.

Te same kamery wykorzystywane są w stacji SN07 – Bodzentyn (operator: Mateusz Roman) oraz SN33 – Kozienice (operator: Zespół Szkół Nr 1 im. Legionów Polskich w Kozienicach), dzięki czemu utrwaliły one pełen przebieg zjawiska. Dodatkowo, w naszej analizie wykorzystaliśmy detekcję ze stacji SN14 – Warszawa (operator: Marcin Hajwos). Swoistym rekordem była detekcja ze stacji SN28 – Elbląg (operator: Krzysztof Kida), która udowadnia, że bolid można było dostrzec z odległości ponad 500 km. Tak odległe rejestracje nie są jednak wykorzystywane w obliczeniach.

Z naszych analiz wynika, że bolid zaczął być widoczny na wysokości 80,5 km. Wówczas jego prędkość wynosiła 14 km/s, a meteoroid znajdował się niemal dokładnie nad polsko-ukraińską granicą, na wschód od Przewodowa. Skała przemieszczała się w kierunku NNE, spadając pod kątem 50° do powierzchni Ziemi. Na wysokości 32,5 km doszło do gwałtownego rozpadu meteoroidu, po którym obserwowaliśmy dalszy spadek niewielkich, szybko dogasający fragmentów. Największy z nich przestał być widoczny na wysokości 28,3 km w rejonie miasta Uściług (Устилуг), przy prędkości 5 km/s.

W związku z tym, że meteoroid wniknął głęboko w naszą atmosferę, przeprowadziliśmy symulacje jego masy końcowej, by przekonać się, czy miał szansę dotrzeć do gruntu w postaci meteorytu. Obliczenia wykazały, że mogło dojść do spadku niespełna 100-gramowego meteorytu, któremu prawdopodobnie towarzyszyła niewielka liczba drobniejszych odłamków.

Wyznaczony obszar spadku znajduje się zaledwie kilka kilometrów na wschód od przygranicznego miasta Uściług i ma 5,5 km długości oraz ok. 1 km szerokości. Na kształt oraz powierzchnię obszaru wpłynął północno-wschodni wiatr wiejący w momencie spadku, a także wysoka prędkość, przy jakiej doszło do ostatecznej fragmentacji meteoroidu. Większość obszaru zajmują pola uprawne, jednak największy fragment tego meteorytu znajduje się zapewne na terenach leśnych w pobliżu miejscowości Trościanka (Тростянка).

Przed wejściem w atmosferę, meteoroid obiegał Słońce w nieco ponad 3,5 roku. Pochodził z pasa planetoid między Marsem i Jowiszem, a jego orbita była nachylona pod kątem 4,7° do płaszczyzny ekliptyki. Zdecydowana większość skał, które prowadzą do spadków meteorytów, pochodzi właśnie z tego rejonu Układu Słonecznego.

Dziękujemy za wszystkie raporty z obserwacji tego zjawiska, które zostały do nas przesłane za pośrednictwem strony Zgłoś bolid. Każde zgłoszenie przyczynia się do bogatszej dokumentacji zjawisk i jest dowodem rosnącej świadomości społecznej na temat zjawisk astronomicznych.

Opracował: Mateusz Żmija